One’s hero only when
He sees wrong deeds, he’ll then settle!
Nàng từ ân oán rạch ròi,
Bể oan dường đã vơi vơi cạnh lòng.
Tạ ân lạy trước Từ công:
Chút thân bồ liễu nào mong có rày!
Trộm nhờ sấm sét ra tay,
Tấc riêng như cất gánh đầy đổ đi!
Chạm xương chép dạ xiết chi,
Dễ đem gan óc đền nghì trời mây!
Từ rằng: Quốc sĩ xưa nay,
Chọn người tri kỷ một ngày được chăng?
Anh hùng tiếng đã gọi rằng,
Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha!
Huống chi việc cũng việc nhà,
Lọ là thâm tạ mới là tri ân.
Xót nàng còn chút song thân,
Bấy nay kẻ Việt người Tần cách xa.
Sao cho muôn dặm một nhà,
Cho người thấy mặt là ta cam lòng.
Vội truyền sửa tiệc quân trung,
Muôn binh nghìn tướng hội đồng tẩy oan.
Thừa cơ trúc chẻ ngói tan,
Binh uy từ ấy sấm ran trong ngoài.
Triều đình riêng một góc trời,
Gồm hai văn võ rạch đôi sơn hà.
Đòi phen gió quét mưa sa,
Huyện thành đạp đổ năm tòa cõi nam.
Phong trần mài một lưỡi gươm,
Những loài giá áo túi cơm sá gì!
Nghênh ngang một cõi biên thùy,
Thiếu gì cô quả, thiếu gì bá vương!
Trước cờ ai dám tranh cường,
Năm năm hùng cứ một phương hải tần.
Có quan tổng đốc trọng thần,
Là Hồ Tôn Hiến kinh luân gồm tài.
Đẩy xe vâng chỉ đặc sai,
Tiện nghi bát tiểu việc ngoài đổng nhung.
Biết Từ là đấng anh hùng,
Biết nàng cũng dự quân trung luận bàn.
Đóng quân làm chước chiêu an,
Ngọc vàng gấm vóc sai quan thuyết hàng.
Lại riêng một lễ với nàng,
Hai tên thể nữ ngọc vàng nghìn cân.
Tin vào gởi trước trung quân,
Từ công riêng hãy mười phân hồ đồ.
Một tay gây dựng cơ đồ,
Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung hoành!
Bó thân về với triều đình,
Hàng thần lơ láo phận mình ra đâu?
Áo xiêm ràng buộc lấy nhau,
Vào luồn ra cúi công hầu mà chi?
Sao bằng riêng một biên thùy,
Sức này đã dễ làm gì được nhau?
Chọc trời khuấy nước mặc dầu,
Dọc ngang nào biết trên đầu có ai?
Nàng thời thật dạ tin người,
Lễ nhiều nói ngọt nghe lời dễ xiêu.
Nghĩ mình mặt nước cánh bèo,
Đã nhiều lưu lạc lại nhiều gian truân.
Bằng nay chịu tiếng vương thần,
Thênh thênh đường cái thanh vân hẹp gì!
Công tư vẹn cả hai bề,
Dần dà rồi sẽ liệu về cố hương.
Cũng ngôi mệnh phụ đường đường,
Nở nang mày mặt rỡ ràng mẹ cha.
Trên vì nước dưới vì nhà,
Một là đắc hiếu hai là đắc trung.
Chẳng hơn chiếc bách giữa dòng,
E dè sóng vỗ hãi hùng cỏ hoa.
Nhân khi bàn bạc gần xa,
Thừa cơ nàng mới bàn ra nói vào.
Rằng: Trong Thánh trạch dồi dào,
Tưới ra đã khắp thấm vào đã sâu.
Bình thành công đức bấy lâu,
Ai ai cũng đội trên đầu xiết bao.
Ngẫm từ gây việc binh đao,
Đống xương Vô định đã cao bằng đầu.
Làm chi để tiếng về sau,
Nghìn năm ai có khen đâu Hoàng Sào!
Sao bằng lộc trọng quyền cao,
Công danh ai dứt lối nào cho qua?
Nghe lời nàng nói mặn mà,
Thế công Từ mới trở ra thế hàng.
Chỉnh nghi tiếp sứ vội vàng,
Hẹn kỳ thúc giáp quyết đường giải binh.
Tin lời thành hạ yêu minh,
Ngọn cờ ngơ ngác trống canh trễ tràng.
Việc binh bỏ chẳng giữ giàng,
Vương sư dòm đã tỏ tường thực hư.
Hồ công quyết kế thừa cơ,
Lễ tiên binh hậu khắc cờ tập công.
Kéo cờ chiêu phủ tiên phong,
Lễ nghi dàn trước bác đồng phục sau.
Từ công hờ hững biết đâu,
Đại quan lễ phục ra đầu cửa viên.
Hồ công ám hiệu trận tiền,
Ba bề phát súng bốn bên kéo cờ.
Đương khi bất ý chẳng ngờ,
Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn!
Tử sinh liều giữa trận tiền,
Dạn dầy cho biết gan liền tướng quân!
Khí thiêng khi đã về thần,
Nhơn nhơn còn đứng chôn chân giữa vòng!
Trơ như đá vững như đồng,
Ai lay chẳng chuyển ai rung chẳng dời.
Quan quân truy sát đuổi dài.
Ầm ầm sát khí ngất trời ai đang.
Trong hào ngoài lũy tan hoang,
Loạn quân vừa dắt tay nàng đến nơi.
Trong vòng tên đá bời bời,
Thấy Từ còn đứng giữa trời trơ trơ.
Khóc rằng: Trí dũng có thừa,
Bởi nghe lời thiếp nên cơ hội này!
Mặt nào trông thấy nhau đây?
Thà liều sống thác một ngày với nhau!
Dòng thu như dội cơn sầu,
Dứt lời nàng cũng gieo đầu một bên.
Lạ thay oan khí tương triền!
Nàng vừa phục xuống Từ liền ngã ra.
Quan quân kẻ lại người qua,
Xót nàng sẽ lại vực ra dần dần.
Đem vào đến trước trung quân,
Hồ công thấy mặt ân cần hỏi han.
Rằng: Nàng chút phận hồng nhan,
Gặp cơn binh cách nhiều nàn cũng thương!
Đã hay thành toán miếu đường,
Giúp công cũng có lời nàng mới nên.
Bây giờ sự đã vẹn tuyền,
Mặc lòng nghĩ lấy muốn xin bề nào?
Nàng càng giọt ngọc tuôn dào,
Ngập ngừng mới gửi thấp cao sự lòng.
Rằng: Từ là đấng anh hùng,
Dọc ngang trời rộng vẫy vùng bể khơi!
Tin tôi nên quá nghe lời,
Đem thân bách chiến làm tôi triều đình.
Ngỡ là phu quý phụ vinh,
Ai ngờ một phút tan tành thịt xương!
Năm năm trời bể ngang tàng,
Đem mình đi bỏ chiến trường như không.
Khéo khuyên kể lấy làm công,
Kể bao nhiêu lại đau lòng bấy nhiêu!
Xét mình công ít tội nhiều,
Sống thừa tôi đã nên liều mình tôi!
Xin cho tiện thổ một doi,
Gọi là đắp điếm cho người tử sinh.
Hồ công nghe nói thương tình,
Truyền cho cảo táng di hình bên sông.
Trong quân mở tiệc hạ công,
Xôn xao tơ trúc hội đồng quân quan.
Bắt nàng thị yến dưới màn,
Dở say lại ép cung đàn nhặt tâu.
Một cung gió thảm mưa sầu,
Bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay!
Ve ngâm vượn hót nào tày,
Lọt tai Hồ cũng nhăn mày rơi châu.
Hỏi rằng: Này khúc ở đâu?
Nghe ra muôn oán nghìn sầu lắm thay!
Thưa rằng: Bạc mệnh khúc này,
Phổ vào đàn ấy những ngày còn thơ.
Cung cầm lựa những ngày xưa,
Mà gương bạc mệnh bây giờ là đây!
Nghe càng đắm ngắm càng say,
Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình!
Dạy rằng: Hương lửa ba sinh,
Dây loan xin nối cầm lành cho ai.
Thưa rằng: Chút phận lạc loài,
Trong mình nghĩ đã có người thác oan.
Còn chi nữa cánh hoa tàn,
Tơ lòng đã dứt dây đàn Tiểu Lân.
Rộng thương còn mảnh hồng quần,
Hơi tàn được thấy gốc phần là may!
Hạ công chén đã quá say,
Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra.
Nghĩ mình phương diện quốc gia,
Quan trên nhắm xuống người ta trông vào.
Phải tuồng trăng gió hay sao,
Sự này biết tính thế nào được đây?
Công nha vừa buổi rạng ngày,
Quyết tình Hồ mới đoán ngay một bài.
Lệnh quan ai dám cãi lời,
Ép tình mới gán cho người thổ quan.
Ông tơ thực nhẽ đa đoan!
Xe tơ sao khéo vơ quàng vơ xiên?
Kiệu hoa áp thẳng xuống thuyền,
Lá màn rủ thấp ngọn đèn khêu cao.
Nàng càng ủ liễu phai đào,
Trăm phần nào có phần nào phần tươi?
Đành thân cát lấp sóng vùi,
Cướp công cha mẹ thiệt đời thông minh!
Chân trời mặt bể lênh đênh,
Nắm xương biết gởi tử sinh chốn nào,
Duyên đâu ai dứt tơ đào,
Nợ đâu ai đã dắt vào tận tay!
Thân sao thân đến thế này?
Còn ngày nào cũng dư ngày ấy thôi!
Đã không biết sống là vui,
Tấm thân nào biết thiệt thòi là thương!
Một mình cay đắng trăm đường,
Thôi thì nát ngọc tan vàng thì thôi!
Mảnh trăng đã gác non đoài,
Một mình luống những đứng ngồi chưa xong.
Triều đâu nổi tiếng đùng đùng,
Hỏi ra mới biết rằng sông Tiền đường.
Nhớ lời thần mộng rõ ràng,
Này thôi hết kiếp đoạn trường là đây!
Đạm Tiên nàng nhé có hay!
Hẹn ta thì đợi dưới này rước ta.
Dưới đèn sẵn bức tiên hoa,
Một thiên tuyệt bút gọi là để sau.
Cửa bồng vội mở rèm châu,
Trời cao sông rộng một màu bao la.
Rằng: Từ công hậu đãi ta,
Chút vì việc nước mà ra phụ lòng.
Giết chồng mà lại lấy chồng,
Mặt nào còn đứng ở trong cõi đời?
Thôi thì một thác cho rồi,
Tấm lòng phó mặc trên trời dưới sông!
Everything’s sorted out
Making Kiều’s griefs somehow reduced.
She bows in gratitude:
“Never dream that this will happen!
Thanks for your assistance
To clear out that burden of mine!
I’ll engrave it in mind.
And will pay back your life’s favor!”
Từ says: “Which past heroes
Found intimate in a day’s length?
One’s hero only when
He sees wrong deeds, he’ll then settle!
Still, your interest’s also
Mine, so no need formal actions.
Pity you! Have parents,
And long been kept distant from them.
Hope we, at last, can come
Under one roof, then I’m happy.”
Từ then treats his army
For Kiều’s grief-purification.
It’s whilst Từ’s troops advance,
They gain their prominence widely.
Later, officially
Lord Từ founds his very own state.
Easy as eating cake,
His army breaks down five cities.
Hungry, and set on, he
Looks down on such weakly mortals!
He assigns his vassals,
And rules his court in the frontier.
For a course of five years,
Before his flag, no clear rivals.
There is a governor,
Named Hồ Tôn Hiến, clever, and skilled.
He’s appointed to deal
With, and suppress the munity.
He knows Từ’s not easy,
And Kiều takes part in these matters.
He sends a peace offer,
Bribes them to surrender with gold,
And also gifts Kiều two
Court girls, and lots of jewelry.
When hearing that, Từ is
Surprised, and has unresolved mind.
“I founded this empire
To live my swaggered life freely!
If I give up to these,
Yielders are bad, any future?
Dress, and codes, whatever.
Being kiss-ass, what’s the meaning?
While now I have all things.
And the King’s troops’ nothing special.
I will live of my own
Free will, and not below others.”
But, Kiều’s too much naive, so
Believes in sweet talkers, and bribes.
She’s thinking that, just like
Water’s duckweeds, her life’s suffered.
If Từ gives up for a
Title, how much better it is?
Their goals’ll be thus achieved.
Then they’ll manage to return home.
As the Lord’s First Madam,
She’ll bring her dad, and mom glory.
It’ll show her loyalty,
And her strong piety, as well.
Better do it than dwell
In panic with a pale future.
So, in a talk later,
Kiều tries to talk over the deal.
“The King’s kindness’ profuse,
And widespread, it instills others.
His merits, his favors’
Dearly cherished by the nation.
See the war’s consequence,
There’re only corpse mountains remain.
Why leave the bad names then?
For years, who did commend Hoàng Sào?
Wealth, and high post’ more proud?
It’ll be the best for our glory.”
Thinking Kiều’s words’ suasive,
Therefore, the Lord capitulates,
Receives the delegate,
And vows to have army disband.
Trusting the pact, they then
Let down the guard. All men’ slackened.
All those laid-back actions’
Catching the attention of spies.
Hồ hears, and thus decides
To hide some troops to strike after.
In front, they lift banners.
Behind, they have camorflaged guns.
Từ is still ignorant.
At gate, suits up, and stands waiting.
Hồ comes forth, signalling
His men to start striking the place.
Caught by complete surprise,
He’s like a sad, confined tiger.
Fighting till death, Lord Từ
Shows the fearless resolution.
His soul has reached heaven,
Yet, he still defiantly stands!
Stony, rigid, the man
Just doesn’t budge against others.
The King’s troops smash over.
The sky’s filled with murderous air.
All fall apart. Soon there,
People bring that despaired lady.
In arrows, with stones, she
See Từ’s still steadfastly standing.
Kiều cries: “You’re excellent!
Due to me, this happened to you!
Just how I could see you?
Let me go with you too! With the
Flowing tears of sorrow,
She jumps headfirst after words done.
How marvelous their bond’s
When right at that moment, Từ falls.
Pity her, troops who come
Help to bring back her from coma.
When she’s at headquarter,
Lord Hồ comes up, tenderly says:
“You’re a girl of ill fate,
Caught in war with the tragedies!
We won by strategy,
But you did have contributions.
Now things’ all worked as planned.
Just tell me what you want, lady?”
Her tears flow ceaselessly,
She then hesitantly utters:
“Từ’s a real warrior,
Uncontested under this sky!
He overtrusted my
Advice, and stopped the fights, hoping
That we’ll have good ending,
Not knowing that such thing’d happen!
Five years of dominance,
Ended by such barren demise.
It’s my merits, you say?
It’s my dumbness, and my tortures!
My fault! I would rather
Die than live this suffering life!
Could you help with a place
To bury such a great hero.”
Softened, Hồ thus lets her
By a small brook, have Từ buried.
Later, they have party,
With music, with every people.
Kiều is held back below,
To play the lute for the drunk men.
What a tune of lament!
The strings’ played with bloodstained fingers!
More than crickets’ whimpers,
The painful notes make Hồ shed tears.
“Just from where this appears?
It is too sad to hear, really!”
Kiều says: “Doomed Destiny,
A song I’ve made since the old days.
A favorite those days,
Now agrees with what I’ve suffered!”
Hồ’s charmed while watching her.
The strange love takes over his mind!
With all kindness, he says:
“For your marriage, that I’ll settle.”
“I’m an outcast widow.
For my man’s death, I was guilty.
Nothing is left of me.
My soul, like lute’s strings, is broken.
You’ve spared this sad woman.
I only wish for homecoming…”
When Hồ wakes up from things,
He recalls what’d happened last night.
“Myself’s a nation’s high
Official, with all eyes over.
Not some kinds of player,
How to have this matter resolved?”
And then, at next cockcrow,
Hồ comes to his resolution,
To force Kiều to wed an
Officer at regional town.
How mischieavous, Yue Lao!
Your silks matches without thinking?
There’s the onboard wedding,
With lowered drapes, within the lights.
Kiều feels more agonized
About her tragic life’s problems.
“The darn tempest of doom
Ruined me, and robbed me from parents!
Down hell, and up heaven,
Where’ll be the last haven for me?
Who killed the love of me,
And yoked this debt on me, further!
Why my life must suffer?
Now is hopeless, future is dire!
If there’s no good in life,
Need I regret my life, even?
I’ve had enough, heaven,
I’ll end this torment right now!”
The bright Moon has gone down,
Alone, Kiều’s up and down, stalling.
She hears the surfs roaring,
And is told it’s Qiantang river.
She clearly remembered
The old dream said here’s her ending!
“Đạm Tiên, you listening?
Show your promised greeting to me.”
Under the bed lamps, she
Leaves her last note quickly behind.
The she rushes outside,
The sky’s merged with the wide river.
“I was well loved by Từ.
But for some sakes, murdered my man.
Kill a man, wed again,
Just how can such woman survive?
For long, I should have died,
Let my pure heart judged by heaven!”
Mica Huynh 
When see the short cript on your page, it always make me feel funny “Intel..Talented & very humble “)))))). It ‘s really outstanding tittle and make people remember ^^
LikeLiked by 1 person