The fern cares what water?
The place does not matter at all.
Người vào chung gối loan phòng,
Nàng ra tựa bóng đèn chong canh dài:
Bây giờ mới rõ tăm hơi,
Máu ghen đâu có lạ đời nhà ghen!
Chước đâu rẽ thúy chia uyên,
Ai ra đường nấy ai nhìn được ai.
Bây giờ một vực một trời,
Hết điều khinh trọng hết lời thị phi.
Nhẹ như bấc nặng như chì,
Gỡ cho ra nữa còn gì là duyên?
Lỡ làng chút phận thuyền quyên,
Bể sâu sóng cả có tuyền được vay?
Một mình âm ỉ đêm chày,
Đĩa dầu vơi nước mắt đầy năm canh.
Sớm trưa hầu hạ đài doanh,
Tiểu thư chạm mặt đè tình hỏi tra.
Lựa lời nàng mới thưa qua:
Phải khi mình lại xót xa nỗi mình.
Tiểu thư hỏi lại Thúc Sinh:
Cậy chàng tra lấy thực tình cho nao!
Sinh đà rát ruột như bào,
Nói ra chẳng tiện trông vào chẳng đang!
Những e lại lụy đến nàng,
Đánh liều mới sẽ lựa đường hỏi tra.
Cúi đầu quỳ trước sân hoa,
Thân cung nàng mới dâng qua một tờ.
Diện tiền trình với Tiểu thư,
Thoạt xem dường có ngẩn ngơ chút tình.
Liền tay trao lại Thúc Sinh,
Rằng: Tài nên trọng mà tình nên thương!
Ví chăng có số giàu sang,
Giá này dẫu đúc nhà vàng cũng nên!
Bể trần chìm nổi thuyền quyên,
Hữu tài thương nỗi vô duyên lạ đời!
Sinh rằng: Thật có như lời,
Hồng nhan bạc mệnh một người nào vay!
Nghìn xưa âu cũng thế này,
Từ bi âu liệu bớt tay mới vừa.
Tiểu thư rằng: ý trong tờ,
Rắp đem mệnh bạc xin nhờ cửa Không.
Thôi thì thôi cũng chiều lòng,
Cũng cho khỏi lụy trong vòng bước ra.
Sẵn Quan Âm Các vườn ta,
Có cây trăm thước, có hoa bốn mùa.
Có cổ thụ, có sơn hồ,
Cho nàng ra đó giữ chùa chép kinh.
Tàng tàng trời mới bình minh,
Hương hoa, ngũ cúng, sắm sanh lễ thường.
Đưa nàng đến trước Phật đường,
Tam qui, ngũ giới, cho nàng xuất gia.
Áo xanh đổi lấy cà sa,
Pháp danh lại đổi tên ra Trạc Tuyền.
Sớm khuya sắm đủ dầu đèn,
Xuân, Thu, cắt sẵn hai tên hương trà.
Nàng từ lánh gót vườn hoa,
Dường gần rừng tía, dường xa bụi hồng.
Nhân duyên đâu lại còn mong,
Khỏi điều thẹn phấn, tủi hồng thì thôi.
Phật tiền thảm lấp sầu vùi,
Ngày pho thủ tự, đêm nồi tâm hương.
Cho hay giọt nước cành dương,
Lửa lòng tưới tắt mọi đường trần duyên.
Nâu sồng từ trở màu thiền,
Sân thu trăng đã vài phen đứng đầu,
Cửa thiền, then nhặt, lưới mau,
Nói lời trước mặt, rời châu vắng người.
Gác kinh viện sách đôi nơi,
Trong gang tấc lại gấp mười quan san.
Những là ngậm thở nuốt than,
Tiểu thư phải buổi vấn an về nhà.
Thừa cơ, sinh mới lẻn ra,
Xăm xăm đến mé vườn hoa với nàng.
Sụt sùi giở nỗi đoạn tràng,
Giọt châu tầm tã đẫm tràng áo xanh:
Đã cam chịu bạc với tình,
Chúa xuân để tội một mình cho hoa!
Thấp cơ thua trí đàn bà,
Trông vào đau ruột nói ra ngại lời.
Vì ta cho lụy đến người,
Cát lầm ngọc trắng, thiệt đời xuân xanh!
Quản chi lên thác xuống ghềnh,
Cũng toan sống thác với tình cho xong.
Tông đường chút chửa cam lòng,
Nghiến răng bẻ một chữ đồng làm hai.
Thẹn mình đá nát vàng phai,
Trăm thân dễ chuộc một lời được sao?
Nàng rằng: Chiếc bách sóng đào,
Nổi chìm cũng mặc lúc nào rủi may!
Chút thân quằn quại vũng lầy,
Sống thừa còn tưởng đến rày nữa sao?
Cũng liều một giọt mưa rào,
Mà cho thiên hạ trông vào cũng hay!
Xót vì cầm đã bén dây,
Chẳng trăm năm cũng một ngày duyên ta.
Liệu bài mở cửa cho ra,
Ấy là tình nặng ấy là ân sâu!
Sinh rằng: Riêng tưởng bấy lâu,
Lòng người nham hiểm biết đâu mà lường.
Nữa khi giông tố phũ phàng,
Thiệt riêng đó cũng lại càng cực đây.
Liệu mà xa chạy cao bay,
Ái ân ta có ngần này mà thôi!
Bây giờ kẻ ngược người xuôi,
Biết bao giờ lại nối lời nước non?
Dẫu rằng sông cạn đá mòn,
Con tằm đến thác cũng còn vương tơ!
Cùng nhau kể lể sau xưa,
Nói rồi lại nói, lời chưa hết lời.
Mặt trông tay chẳng nỡ rời,
Hoa tì đã động tiếng người nẻo xa.
Nhận ngừng, nuốt tủi, lảng ra,
Tiểu thư đâu đã rẽ hoa bước vào.
Cười cười, nói nói ngọt ngào,
Hỏi: Chàng mới ở chốn nào lại chơi?
Dối quanh Sinh mới liệu lời:
Tìm hoa quá bước, xem người viết kinh.
Khen rằng: Bút pháp đã tinh,
So vào với thiếp Lan đình nào thua!
Tiếc thay lưu lạc giang hồ,
Nghìn vàng, thật cũng nên mua lấy tài!
Thiền trà cạn chén hồng mai,
Thong dong nối gót thư trai cùng về.
Nàng càng e lệ ủ ê,
Rỉ tai, hỏi lại hoa tì trước sau.
Hoa rằng: Bà đã đến lâu,
Rón chân đứng nép độ đâu nữa giờ.
Rành rành kẽ tóc chân tơ,
Mấy lời nghe hết đã dư tỏ tường.
Bao nhiêu đoạn khổ, tình thương,
Nỗi ông vật vã, nỗi nàng thở than.
Ngăn tôi đứng lại một bên,
Chán tai rồi mới bước lên trên lầu.
Nghe thôi kinh hãi xiết đâu:
Đàn bà thế ấy thấy âu một người!
Ấy mới gan ấy mới tài,
Nghĩ càng thêm nỗi sởn gai rụng rời!
Người đâu sâu sắc nước đời,
Mà chàng Thúc phải ra người bó tay!
Thực tang bắt được dường này,
Máu ghen ai cũng chau mày nghiến răng.
Thế mà im chẳng đãi đằng,
Chào mời vui vẻ nói năng dịu dàng!
Giận dầu ra dạ thế thường,
Cười dầu mới thực khôn lường hiểm sâu!
Thân ta ta phải lo âu,
Miệng hùm nọc rắn ở đâu chốn này!
Ví chăng chắp cánh cao bay,
Rào cây lâu cũng có ngày bẻ hoa!
Phận bèo bao quản nước sa,
Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh.
Chỉn e quê khách một mình,
Tay không chưa dễ tìm vành ấm no!
Nghĩ đi nghĩ lại quanh co,
Phật tiền sẵn có mọi đồ kim ngân.
Bên mình giắt để hộ thân,
Lần nghe canh đã một phần trống ba.
Cất mình qua ngọn tường hoa,
Lần đường theo bóng trăng tà về tây.
They go to bedroom, when
Kiều is back with her lamp, lonely.
“Now I know it clearly.
It’s the weirdest envy ever!
Her plan splits us lovers
To two that each other can’t see.
We’re now like chalk, and cheese.
I am wicked. She is moral.
Simple, in fact evil.
To live’s to cut our own romance.
Or as a weak woman,
How myself could even survive?
Sobbing, Kiều sits all night.
Oil’s low. Teardrops’ always brimming.
Next day, Kiều’s suffering.
Hoạn Thư sees that, then inquires her.
She chooses words, answers:
“It’s coz I weep over my life.”
Thư turns to Thúc, and says:
“Can you investigate, mister?”
Thúc feels so much tortured.
He can’t confess, either can’t lie.
Being too much afraid,
He still takes risk to say to Kiều.
Bowing her head, Kiều kneels,
Writes ’bout her fate of ill-omen,
And then puts it in front
Of Thư, who’s thus momently dazed.
Passing to Thúc, Thư says:
“Her skills are good. Her life’s sorry!
If her fate’s good, maybe
She’s living with plenty of gold.
But life is ebbs and flows.
Good girl now must sorrow in life!
Thúc says: “Just as you say,
Fate is so bad for nice people!
For years, it has been so
To her, if could, please show mercy.”
Thư says: “Accordingly
To her, she’d love to become nun.
I’ll comply if she wants
To forsake this human cycle.
There’s our Quan Âm Temple,
Bohdi trees, with all ornaments,
With river, with mountain,
With all the scripts she can copy.”
At the daybreak, early,
Flowers, and gifts’ ready for rites.
Before the Buddha’s shrine,
Kiều chants precepts, and finds refuge.
Kiều then changes her blue
Dress to cassock, name to Trạc Tuyền.
Xuân, Thu, two maidservants,
And daily needs’ given to her.
Kiều’s, since she sought Buddha
Been far from world, near to heaven.
No longer loves, and yearns.
No more embarassment. And so
Burying griefs, and woes,
She prays, and copies those sutras.
Quan Âm goddess’ water
Can quench, on earth, all the love fires.
Since Kiều chose this zen life,
Moon’s waned, and waxxed. Time flies over.
Carefully monitored,
Outside, Kiều talks, otherwise cries.
Thúc’s room is just nearby.
They’re too close, but can’t find others.
While Kiều’s helpless, Hoạn Thư
One day, comes back to her parents.
Thúc soon takes occasion
To go towards garden on sly.
Sobbing, he talks, and cries.
The tears soak his attire fully.
“It’s my disloyalty.
Yet yourself must bear the outcomes!
Lost to the hag’s wisdom,
You pained my heart, but I’m worried.
It’s all because of me
Ruining your good, beautiful life!
I’d rather sacrifice.
I’d die to live with my lover.
But now, no successor,
I can’t help, but sunder our tie.
I’m so shameless that my
Death can’t make up for my actions.”
Kiều says: “I’m abandoned,
Bobbing in this ocean of life!
Squirming in mud oft, I
Never thought could survive, even.
Let people look, and learn
From my experience, my life.
Since I’ve been made your wife,
For days, instead of life, although,
Could you please let me go?
That’ll be your love, and your favor.”
“I’ve known long time before
That human heart is horrible.
When some abrupt troubles
Harm you, they would also harm me.
So you’ll be best to flee.
It’s done, our short dedication!
Now, our lives twist, and turn.
When can we meet again? Although
Seas dry up, rocks crumble,
The worm, ’til death, still produce silk!”
Recalling back, they two
Talk ’bout the past enduringly.
While clinging, suddenly,
They hear some maids noisy outside.
Ashamed, they step away.
Hoạn Thư pops up behind flowers.
Her smile’s sweet as sugar.
“Oh, you’re here Thúc? What a surprise!”
Thúc finds the words, and says:
“Lost here, so watched her nice writings.”
Thư says: “Top notched writings!
It is the best I’ve seen, ever.
Sad for a drifting girl,
Thousands cannot buy her talent!
Drinking cups of tisane,
Hoạn Thư, and Thúc return slowly.
There, Kiều is left gloomy
Asking them what early happened.
“The Lady had long come,
And she had stood for one hour.
She knew it. Whatever
Done can’t escape from her watching.
All anguishes, yearnings,
Grumbles of his, grievings of yours,
We there just stood, and saw.
Lady went up when bored hearing.”
Kiều’s like struck with lightnings.
“This woman’s hardly seen, ever!
How reckless! How clever!”
Kiều thinks, and looks horror-stricken.
“What a witted woman!
Thúc is too innocent a guy!
With all the proofs that may
Make a wife mad, she stayed silent.
She showed no difference:
Greeting, and talking tenderly.
To rage’s ordinary.
To smile, instead, is sinister.
Need some cautious measures
As I am trapped in the snake’s lair.
If can’t run off, I’m scared
I’ll fall to this sick predator!
The fern cares what water?
The place does not matter at all.
But now, I’m left alone.
It’ll be so difficult to live!”
Thinking tortuously,
Kiều sees stuffs left on the altar
Which she then takes with her
When time is just over midnight.
Kiều clambers up the shrine.
Her way westward, Moon shines over.
Mica Huynh 