Time flies. Lotus’ withered.
Aster’s sprouted. Winter turns Spring.
Nước trôi hoa rụng đã yên,
Hay đâu địa ngục ở miền nhân gian.
Khuyển ưng đã đắt mưu gian,
Vực nàng đưa xuống để an dưới thuyền.
Buồm cao lèo thẳng cánh suyền,
Đè chừng huyện Tích băng miền vượt sang.
Dỡ đò lên trước sảnh đường,
Khuyển ưng hai đứa nộp nàng dâng công.
Vực nàng tạm xuống môn phòng,
Hãy còn thiêm thiếp giấc nồng chưa phai.
Hoàng lương chợt tỉnh hồn mai,
Cửa nhà đâu mất lâu đài nào đây?
Bàng hoàng giở tỉnh giở say,
Sảnh đường mảng tiếng đòi ngay lên hầu.
A hoàn trên dưới giục mau,
Hãi hùng nàng mới theo sau một người.
Ngước trông tòa rộng dãy dài,
Thiên Quan Trủng Tể có bài treo trên.
Ban ngày sáp thắp hai bên,
Giữa giường thất bảo ngồi trên một bà.
Gạn gùng ngọn hỏi ngành tra,
Sự mình nàng phải cứ mà gửi thưa.
Bất tình nổi trận mây mưa,
Mắng rằng: Những giống bơ thờ quen thân!
Con này chẳng phải thiện nhân,
Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng.
Ra tuồng mèo mả gà đồng,
Ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào.
Đã đem mình bán cửa tao,
Lại còn khủng khỉnh làm cao thế này.
Nào là gia pháp nọ bay!
Hãy cho ba chục biết tay một lần.
A hoàn trên dưới dạ ran,
Dẫu rằng trăm miệng không phân lẽ nào.
Trúc côn ra sức đập vào,
Thịt nào chẳng nát gan nào chẳng kinh.
Xót thay đào lý một cành,
Một phen mưa gió tan tành một phen.
Hoa nô truyền dạy đổi tên,
Buồng the dạy ép vào phiên thị tì.
Ra vào theo lũ thanh y,
Dãi dầu tóc rối da chì quản bao.
Quản gia có một mụ nào,
Thấy người thấy nết ra vào mà thương.
Khi chè chén khi thuốc thang,
Đem lời phương tiện mở đường hiếu sinh.
Dạy rằng: May rủi đã đành,
Liễu bồ mình giữ lấy mình cho hay.
Cũng là oan nghiệp chi đây,
Sa cơ mới đến thế này chẳng dưng.
Ở đây tai vách mạch rừng,
Thấy ai người cũ cũng đừng nhìn chi.
Kẻo khi sấm sét bất kỳ,
Con ong cái kiến kêu gì được oan?
Nàng càng giọt ngọc như chan,
Nỗi lòng luống những bàng hoàng niềm tây:
Phong trần kiếp chịu đã đầy,
Lầm than lại có thứ này bằng hai.
Phận sao bạc chẳng vừa thôi,
Khăng khăng buộc mãi lấy người hồng nhan.
Đã đành túc trái tiền oan,
Cũng liều ngọc nát hoa tàn mà chi.
Những là nương náu qua thì,
Tiểu thư phải buổi mới về ninh gia.
Mẹ con trò chuyện lân la,
Phu nhân mới gọi nàng ra dạy lời:
Tiểu thư dưới trướng thiếu người,
Cho về bên ấy theo đòi lầu trang.
Lãnh lời nàng mới theo sang,
Biết đâu địa ngục thiên đàng là đâu.
Sớm khuya khăn mắt lược đầu,
Phận con hầu giữ con hầu dám sai.
Phải đêm êm ả chiều trời,
Trúc tơ hỏi đến nghề chơi mọi ngày.
Lĩnh lời nàng mới lựa dây,
Nỉ non thánh thót dễ say lòng người.
Tiểu thư xem cũng thương tài,
Khuôn uy dường cũng bớt vài bốn phân.
Cửa người đày đọa chút thân,
Sớm ngơ ngẩn bóng đêm năn nỉ lòng.
Lâm Tri chút nghĩa đèo bồng,
Nước bèo để chữ tương phùng kiếp sau.
Bốn phương mây trắng một màu,
Trông vời cố quốc biết đâu là nhà.
Lần lần tháng trọn ngày qua,
Nỗi gần nào biết đường xa thế này.
Lâm Tri từ thuở uyên bay,
Buồng không thương kẻ tháng ngày chiếc thân.
Mày ai trăng mới in ngần,
Phần thừa hương cũ bội phần xót xa.
Sen tàn cúc lại nở hoa,
Sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân.
Tìm đâu cho thấy cố nhân?
Lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương.
Chạnh niềm nhớ cảnh gia hương,
Nhớ quê chàng lại tìm đường thăm quê.
Tiểu thư đón cửa giãi giề,
Hàn huyên vừa cạn mọi bề gần xa.
Nhà hương cao cuốn bức là,
Buồng trong truyền gọi nàng ra lạy mừng.
Bước ra một bước một dừng,
Trông xa nàng đã tỏ chừng nẻo xa:
Phải chăng nắng quáng đèn lòa,
Rõ ràng ngồi đó chẳng là Thúc Sinh?
Bây giờ tình mới rõ tình,
Thôi thôi đã mắc vào vành chẳng sai.
Chước đâu có chước lạ đời?
Người đâu mà lại có người tinh ma?
Rõ ràng thật lứa đôi ta,
Làm ra con ở chúa nhà đôi nơi.
Bề ngoài thơn thớt nói cười,
Mà trong nham hiểm giết người không dao.
Bây giờ đất thấp trời cao,
Ăn làm sao nói làm sao bây giờ?
Càng trông mặt càng ngẩn ngơ,
Ruột tằm đòi đoạn như tơ rối bời.
Sợ uy dám chẳng vâng lời,
Cúi đầu nép xuống sân mai một chiều.
Sinh đà phách lạc hồn siêu:
Thương ơi chẳng phải nàng Kiều ở đây?
Nhân làm sao đến thế này?
Thôi thôi ta đã mắc tay ai rồi!
Sợ quen dám hở ra lời,
Không ngăn giọt ngọc sụt sùi nhỏ sa.
Tiểu thư trông mặt hỏi tra:
Mới về có việc chi mà động dong?
Sinh rằng hiếu phục vừa xong,
Suy lòng trắc dĩ đau lòng chung thiên.
Khen rằng: Hiếu tử đã nên!
Tẩy trần mượn chén giải phiền đêm thu.
Vợ chồng chén tạc chén thù,
Bắt nàng đứng chực trì hồ hai nơi.
Bắt khoan bắt nhặt đến lời,
Bắt quì tận mặt bắt mời tận tay.
Sinh càng như dại như ngây,
Giọt dài giọt ngắn chén đầy chén vơi.
Ngảnh đi chợt nói chợt cười,
Cáo say chàng đã giạm bài lảng ra.
Tiểu thư vội thét: Con Hoa!
Khuyên chàng chẳng cạn thì ta có đòn.
Sinh càng nát ruột tan hồn,
Chén mời phải ngậm bồ hòn ráo ngay.
Tiểu thư cười nói tỉnh say,
Chưa xong cuộc rượu lại bày trò chơi.
Rằng: Hoa nô đủ mọi tài,
Bản đàn thử dạo một bài chàng nghe.
Nàng đà tán hoán tê mê,
Vâng lời ra trước bình the vặn đàn.
Bốn dây như khóc như than,
Khiến người trên tiệc cũng tan nát lòng.
Cùng chung một tiếng tơ đồng,
Người ngoài cười nụ người trong khóc thầm.
Giọt châu lã chã khôn cầm,
Cúi đầu chàng những gạt thầm giọt Tương.
Tiểu thư lại thét lấy nàng:
Cuộc vui gảy khúc đoạn trường ấy chi?
Sao chẳng biết ý tứ gì?
Cho chàng buồn bã tội thì tại ngươi.
Sinh càng thảm thiết bồi hồi,
Vội vàng gượng nói gượng cười cho qua.
Giọt rồng canh đã điểm ba,
Tiểu thư nhìn mặt dường đà can tâm.
Lòng riêng khấp khởi mừng thầm:
Vui này đã bõ đau ngầm xưa nay.
Sinh thì gan héo ruột đầy,
Nỗi lòng càng nghĩ càng cay đắng lòng.
Thúc thinks Kiều’s dead, but in
Fact, she is suffering like hell.
Khuyển, Ưng’s plan worked quite well.
On board, they just put Kiều therein.
Raising sails up, downwind
They sail to Tích province straightly.
Before the ministry,
Kiều is handed for recompense.
She is then kept detain,
As she’s still sleeping senselessly.
When Kiều wakes up, she is
Lost in a big, eerie castle.
While she’s still much baffled,
There’re calling words echo to her.
The servants urge faster.
Frightened, the lass follows behind.
She sees on passageway
The title of the minister.
There’re two lines of candles.
On the grand bed sits a lady.
She sees Kiều, asks coldly.
Kiều then reluctantly answers.
She vents a swift anger:
“What a shameless, accursed wanton!
Here is a bad person.
Disloyal maid? Husband cheater?
A lewd, licentious girl
Acts like she’s that honourworthy.
You are sold off to me,
Yet still keep that haughty ego.
Time to punish, people!
Thirty strokes of special caning.”
The maids shout Yes, and in
Spite of Kiều’s plead for innocence,
Strike her with thick rattans.
It’s a pain which none can suffer.
Sad for a peach flower
Torn to pieces in the harsh rain.
Kiều’s name is bid to change
As Hoa. She’s made servant to them.
Skin’s tanned. She look unkempt.
As maid, she has no time, ever.
There’s one house manager
Pities the lass through her actions,
Gives Kiều some good medicine,
And some good tricks to endure life:
“Everything’s up to fate.
To live, you must know place, daughter.
Maybe it’s past karma
That you’re in such misery here.
The walls all have their ears.
Better forget some dear people.
Or there’ll be much trouble.
Life of a maid’s trivial. Can’t cry.”
Kiều stands. Tears flood her eyes.
She’s dazed by agonized feelings.
“Know life is suffering.
And now, that suffering’s doubled.
How’s Heaven that cruel
To doom me yet over again!
For the past debts, I’ll then
Put on my everything surely.”
While Kiều wants break ady,
Hoạn Thư comes back to see mother.
After talk with daughter,
The old Mrs calls her, mentions:
My girl still needs servants.
You’ll be her attendant. Now go.”
Kiều hears, and thus follows,
Not knowing it’s hell or heaven.
Kiều lives as maidservant,
Does all the harsh, burdened maid’s chores.
One night, quiet, Hoạn Thư
Suddenly asks ’bout her hobby.
Kiều plays the lute duly,
And charms all with beautiful sounds.
Hoạn Thư’s so open-mouthed
That her harshness’ somehow lessened.
There Kiều’s in banishment,
Living in deep torment daily.
“Poor my love at Lâm Tri,
Next life I hope we’ll reunite.
North, South, East, West, clouds’ white.
Where’s my abode? Where’s my parents?”
Seconds, minutes, days, months,…
She’s in pain, Thúc hasn’t yet known.
Since a lovebird had flown,
Thúc lives in his lonesome big house.
The new moon’s as her brow.
Her old scent makes his soul tortured.
Time flies. Lotus’ withered.
Aster’s sprouted. Winter turns Spring.
“Where to find love?” He thinks,
And waits for fate to win over.
Touched by home’s nostalgia,
Thúc then goes back to the homeland.
Thư comes, and greets her man.
The two gossip, exchange rumours.
The curtain’s up. The girl,
Kiều’s called to make Thúc a curtsy.
Stepping reluctanly,
Looking ahead, then she wonders:
“I’m dazed, or whatever?
Who is that brat, other than him?
Now I get it. It seems
That I’ve been trapped in scheme. Clever!
This plan’s peculiar.
What a vicious, bitter woman
Who turns us, wife-husband
Into now this servant-master.
Outside, she looks normal.
Yet the old hag’s evil inside.
Now I’m a petty slave.
What to say? What to say ever?
Their minds’ in disorder.
And their hearts’ messed like the silk strands.
Kiều fears, dares not against.
She bows her head, and then prostrates.
Thúc, too is struct by fright:
“Who is this but my wife, Thúy Kiều?
Why she’s here? Crap! I knew!
I fell for this calculation!”
He fears, thus keeps silent,
Yet can’t stop his passionate tears.
Hoạn Thư sees Thúc, queries:
“Why so wretched, just newly arrived?
“Mourning’s finished.” Thúc says,
“Coz I thought of mom, I suffered.”
“Oi, how pious you are!
Let’s drink to soften your feelings.”
Couple drink after drink,
While Kiều must keep standing besides.
Pressured, and criticized,
She kneels, and gives them wine handly.
Thúc’s dazed so shockingly.
Drinking, he gets teary, and cries.
Feigns drunkenness, the guy
Tries to escape. His wife bellows:
“O Hoa, you let him know
He drinks all this, or you’re over.”
Thúc is scared as ever,
And drinks all cups offered to him.
Tipsy, Thư keeps laughing,
And then suggests making some funs.
She says: “Hoa has talents.
Yo! Play your lute for some pleasures.”
Kiều’s in complete stupor,
But still play lute at the room’s screen.
The strings sound as crying
Making the guests, within, shattered.
Feelings’ dissimilar.
One smiles, one sobs after hearing.
Thúc’s tears can’t stop falling.
He bows his head, wiping them out.
Hoạn Thư sees that, and shouts:
“Why you play such sad sounds, really?
Why you’re not sensitive?
Making my Thúc gloomy’s your fault.”
Thúc feels more pitiful,
Forcefully talks, forcefully smiles.
Time flies. Soon, it’s midnight.
Hoạn thư seems satisfied ady.
She is a bit jolly:
“This one makes up for the old things.”
Thúc’s, meanwhile, suffering
His mind, and heart’ writhing in pains.