Nửa năm hơi tiếng vừa quen,
Sân ngô cành biếc đã chen lá vàng.
Giậu thu vừa nảy giò sương,
Gối yên đã thấy xuân đường đến nơi.
Phong lôi nổi trận bời bời,
Nặng lòng e ấp tính bài phân chia.
Quyết ngay biện bạch một bề,
Dạy cho má phấn lại về lầu xanh.
Thấy lời nghiêm huấn rành rành,
Đánh liều sinh mới lấy tình nài kêu.
Rằng: Con biết tội đã nhiều,
Dẫu rằng sấm sét búa rìu cũng cam.
Trót vì tay đã nhúng chàm,
Dại rồi còn biết khôn làm sao đây.
Cùng nhau vả tiếng một ngày,
Ôm cầm ai nỡ dứt dây cho đành.
Lượng trên quyết chẳng thương tình,
Bạc đen thôi có tiếc mình làm chi.
Thấy lời sắt đá tri tri,
Sốt gan ông mới cáo quì cửa công.
Đất bằng nổi sóng đùng đùng,
Phủ đường sai lá phiếu hồng thôi tra.
Cùng nhau theo gót sai nha,
Song song vào trước sân hoa lạy quì.
Trông lên mặt sắt đen sì,
Lập nghiêm trước đã ra uy nặng lời:
Gã kia dại nết chơi bời,
Mà con người thế là người đong đưa.
Tuồng chi hoa thải hương thừa,
Mượn màu son phấn đánh lừa con đen.
Suy trong tình trạng nguyên đơn,
Bề nào thì cũng chưa yên bề nào.
Phép công chiếu án luận vào.
Có hai đường ấy muốn sao mặc mình.
Một là cứ phép gia hình,
Một là lại cứ lầu xanh phó về.
Nàng rằng: đã quyết một bề!
Nhện này vương lấy tơ kia mấy lần.
Đục trong thân cũng là thân.
Yếu thơ vâng chịu trước sân lôi đình!
Dạy rằng: Cứ phép gia hình!
Ba cây chập lại một cành mẫu đơn.
Phận đành chi dám kêu oan,
Đào hoen quẹn má liễu tan tác mày.
Một sân lầm cát đã đầy,
Gương lờ nước thủy mai gầy vóc sương.
Nghĩ tình chàng Thúc mà thương,
Nẻo xa trông thấy lòng càng xót xa.
Khóc rằng: Oan khốc vì ta!
Có nghe lời trước chẳng đà lụy sau.
Cạn lòng chẳng biết nghĩ sâu.
Để ai trăng tủi hoa sầu vì ai.
Phủ đường nghe thoảng vào tai,
Động lòng lại gạn đến lời riêng tây.
Sụt sùi chàng mới thưa ngay,
Đầu đuôi kể lại sự ngày cầu thân:
Nàng đà tính hết xa gần,
Từ xưa nàng đã biết thân có rày.
Tại tôi hứng lấy một tay,
Để nàng cho đến nỗi này vì tôi.
Nghe lời nói cũng thương lời,
Dẹp uy mới dạy cho bài giải vi.
Rằng: Như hẳn có thế thì
Trăng hoa song cũng thị phi biết điều.
Sinh rằng: Chút phận bọt bèo,
Theo đòi vả cũng ít nhiều bút nghiên.
Cười rằng: đã thế thì nên!
Mộc già hãy thử một thiên trình nghề.
Nàng vâng cất bút tay đề,
Tiên hoa trình trước án phê xem tường.
Khen rằng: Giá đáng Thịnh đường!
Tài này sắc ấy nghìn vàng chưa cân!
Thật là tài tử giai nhân,
Châu Trần còn có Châu Trần nào hơn?
Thôi đừng rước dữ cưu hờn,
Làm chi lỡ nhịp cho đòn ngang cung.
Đã đưa đến trước cửa công,
Ngoài thì là lý song trong là tình.
Dâu con trong đạo gia đình,
Thôi thì dẹp nỗi bất bình là xong.
Kíp truyền sắm sửa lễ công,
Kiệu hoa cất gió đuốc hồng điểm sao.
Bày hàng cổ xúy xôn xao,
Song song đưa tới trướng đào sánh đôi.
Thương vì hạnh trọng vì tài,
Thúc ông thôi cũng dẹp lời phong ba.
Huệ lan sực nức một nhà,
Từng cay đắng lại mặn mà hơn xưa.
Mảng vui rượu sớm cờ trưa,
Đào đà phai thắm sen vừa nẩy xanh.
Trướng hồ vắng vẻ đêm thanh,
E tình nàng mới bày tình riêng chung:
Phận bồ từ vẹn chữ tòng,
Đổi thay nhạn yến đã hòng đầy niên.
Tin nhà ngày một vắng tin,
Mặn tình cát lũy lạt tình tào khang.
Nghĩ ra thật cũng nên đường,
Tăm hơi ai dễ giữ giàng cho ta?
Trộm nghe kẻ lớn trong nhà,
Ở vào khuôn phép nói ra mối đường.
E thay những dạ phi thường,
Dễ dò rốn bể khôn lường đáy sông!
Mà ta suốt một năm ròng,
Thế nào cũng chẳng giấu xong được nào
Bấy chầy chưa tỏ tiêu hao,
Hoặc là trong có làm sao chăng là?
Xin chàng kíp liệu lại nhà,
Trước người đẹp ý sau ta biết tình.
Đêm ngày giữ mức giấu quanh,
Rày lần mai lữa như hình chưa thông.
Nghe lời khuyên nhủ thong dong,
Đành lòng sinh mới quyết lòng hồi trang.
Rạng ra gửi đến xuân đường,
Thúc ông cũng vội giục chàng ninh gia.
Tiễn đưa một chén quan hà,
Xuân đình thoắt đã dạo ra cao đình.
Sông Tần một dải xanh xanh,
Loi thoi bờ liễu mấy cành Dương quan.
Cầm tay dài ngắn thở than,
Chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời.
Nàng rằng: Non nước xa khơi,
Sao cho trong ấm thì ngoài mới êm.
Dễ lòa yếm thắm trôn kim,
Làm chi bưng mắt bắt chim khó lòng!
Đôi ta chút nghĩa đèo bòng,
Đến nhà trước liệu nói sòng cho minh.
Dù khi sóng gió bất tình,
Lớn ra uy lớn tôi đành phận tôi.
Hơn điều giấu ngược giấu xuôi.
Lại mang những việc tày trời đến sau.
Thương nhau xin nhớ lời nhau,
Năm chầy cũng chẳng đi đâu mà chầy.
Chén đưa nhớ bữa hôm nay,
Chén mừng xin đợi ngày này năm sau!
Người lên ngựa kẻ chia bào,
Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san.
Dặm hồng bụi cuốn chinh an,
Trông người đã khuất mấy ngàn dâu xanh.
Người về chiếc bóng năm canh,
Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi.
Vầng trăng ai xẻ làm đôi,
Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm trường.

Happy for half a year.
The trees changed leaves. Spring becomes Fall.
In yard, the shrubs blossom.
Outside’s Thúc’s just-back-home parent.
Angry with what happened,
He tries to split Thúc from lover,
Explains a lot, orders:
“The whore must back to the whorehouse!”
Hearing his Dad’s strict sound,
Yet still, Thúc begs aloud for Kiều
That: “I know of my guilts.
Which deserve harsh retributions.
But the things did happen.
What’s done cannot be undone meh?
We’ve long been together.
No way I could sunder our tie.
You can say what you like.
Just I will risk my life for Kiều.”
Seeing Thúc’s heart of steel.
Angry, he prosecutes his son.
The case makes earth shaken.
And soon, the court’s summons’ sent out.
They tail the cops, kneel down
In the yard of courthouse, and bow
To the black judge above
Who spouts strong words to show power:
“One’s a foolish player.
One’s a debauched swindler, who was
A fallen, dirty whore
Using cheap look to lure birdbrains.
Based on the complainant,
Both sides can’t reach consent. Therefore,
In according to law,
You girl now have these two options.
To face the punishments,
Or be sent back the same brothel.”
Kiều says: “I have resolved
Not to be entangled again.
It’s my life, good or stained.
Little me would choose penalty!
“By law, punish!” They say,
Then the poor peony is cangued.
Daren’t claim innocence,
Her face is deep in pain, dirty.
On sand, and dust, she lays,
With blurred face, with skinny figure.
Thúc feels his grief for her.
From far, he watches her, broken.
He cries: “All this happened
‘Coz I did not listen to her.
Dumb me did not ponder.
And now she must face the result.”
Catching Thúc’s bitter moan,
Concerned, the judge questions him why.
He says, with weeping eyes
In details, what that day happened:
“She knew the consequence,
And foretold this forlorn future.
My fault to sweet-talk her,
That now she must suffer for me.”
Hears him, the judge pities,
Softens sternness, and gives guidance:
“If those are what happened,
A whore, but has decent moral.
Thúc says: “The drifting girl
Should’ve known a bit of poetry.”
Smiles the judge, “If it is!
Let her try this old-tree matter.”
She obeys, makes a verse,
And then gives it for the judge’s view.
“It is Tang’s top value!
This charm, and gift worth millions!
Beauty goes with talent.
What pair’s more excellent than you?
Therefore, bear not ill-will,
Why interupt the euphony.
Once you’re at Court, you’ll see
The law, and love tightly raveled.
They’re your son, and daughter.
Remove your displeasures, then fine.”
Bridal couch, with torchlights’
Made ready fast for night ritual.
Followed a mirthful crowd,
They go toward nuptial chamber.
By her gift, with honor,
Old man takes back his aversion.
Perfumes fill up their home.
The old harshness now turn pleasure.
They chill till peach withers,
Till lotus bursts, Summer arrives.
During a quiet night,
Kiều says her deep anxiety:
“Since we two got married,
It’s been almost nearly twelve months.
No news is heard, even.
You’re close to girlf, distant from wife.
There’s none of us who tried
To hide our love, so I worry.
I hear that your wifey
Is an unyieldingly strict one.
I’m scared of what she’ll want.
The woman’s heart, who can measure?
Our affair lasts for a
Full year, cannot cover at all.
For now, things look normal.
But who knows what spirals within?
Hurry home with your things,
Please her, find what she thinks. Better
We don’t hide it longer,
Just reveal it for her judgement.”
Thúc hears Kiều’s persuasion,
Decides to back, though unwilling.
He tells Dad next morning.
The old man urges him faster.
They drink some cups, wander
From their home yard all the way out.
The river bids farewell.
On the sides droop the down willows.
They hold hands, sob, whimper,
Can’t drink, can’t eat, either can’t say.
“We’re now apart.” She says,
“If inside’s good, outside’s settled.
Hard to hide bagged needle.
Hard to catch birds with the closed eyes!
‘Bout our furtive love life,
You think how could say directly.
Even she gets angry,
And shows her teeth, I’ll resign then.
Better than keep hiding.
That’ll be disastrous in future.
Love me, then remember.
Time’s lengthy, not over lengthy.
Division cups this year,
Union cups next year, also.
He goes, she lets him go.
Fall dyes the wood with woe’s color.
By miles of dust, covered,
The man’s soon lost in the berries.
As she is back, lonely,
He alone steps in the outlands.
The Moon’s split. Half lightens
Her pillow, half lightens his way.